สิ่งแวดล้อม ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ ความปลอดภัยออนไลน์: เวทีการพัฒนานโยบายเพื่อสร้างอนาคตสังคมที่เป็นธรรมภาคเหนือ
สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (SPP CMU) ร่วมกับสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และ แฮนด์ วิสาหกิจเพื่อสังคม ในการจัดเวทีการพัฒนานโยบายเพื่อสร้างอนาคตสังคมที่เป็นธรรมภาคเหนือ (Chiang Mai Policy Lab Toward People-Centered Justice) ภายใต้โครงการปักหมุดอนาคตกระบวนการยุติธรรมสู่การสร้างสังคมที่เป็นธรรม เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา
เวทีการพัฒนานโยบายครั้งนี้ได้รับเกียรติจากผู้เข้าร่วมทั้งจากภาคประชาสังคม วิชาการ หน่วยงานราชการในกระบวนการยุติธรรมและความเป็นธรรมด้านต่างๆ ของสังคม นักเรียน นักศึกษาและเยาวชน กว่า 50 คน จากจังหวัดเชียงใหม่และใกล้เคียง
กระบวนการของเวทีฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมสร้างนโยบายสร้างสังคมที่เป็นธรรม ผ่านการร่วมเรียนรู้แนวคิด ‘กระบวนการยุติธรรมที่มีผู้คนเป็นศูนย์กลาง (People-centred Justice)’ และเรื่องราวชีวิต (persona) ตามประเด็นทางสังคมและร่วมวิเคราะห์โครงสร้างปัญหาและร่วมสร้างข้อเสนอเชิงนโยบาย
ประเด็นความยุติธรรมทางสังคม 3 ด้านหลักในพื้นที่ภาคเหนือที่นำมาพูดคุยกันในเวที ได้แก่
- ประเด็นการเข้าถึงโอกาสและความเสมอภาคทางสังคมของประชาชนและเยาวชน กับ แนวคิด ‘คลินิกจิตสังคม’ และกระบวนการยุติธรรมเพื่อการฟื้นฟู (restorative justice)
- ประเด็นความปลอดภัยออนไลน์และเครือข่ายสแกมเมอร์ กับ นโยบายแก้ไขปัญหาอาชญากรรมระดับชาติและภูมิภาค
- ประเด็นฝุ่นควันและมลพิษ PM2.5 สิทธิชุมชนและที่ดินทำกิน กับ ความยุติธรรมทางสังคมในประเด็นสิ่งแวดล้อม และการกระจายอำนาจ
การตั้งต้นจากประเด็นเหล่านี้ ภายในวงพูดคุยยังมีความเห็นและการเสนอนโยบายเกี่ยวกับ
- ค่านิยม แนวคิดถึงคุณค่าใหม่ของสถาบันทางสังคม
- การเข้าถึงการศึกษาของประชาชนบนพื้นที่สูง ที่ ‘เสมอภาค’ กับการต่อยอดโอกาสสังคมและเศรษฐกิจ
- หลักสูตรการศึกษาที่ยืดหยุ่น ตอบโจทย์องค์ความรู้ชุมชน และสอดรับกับความท้าทายของยุคสมัย
- ขนส่งสาธารณะและการพัฒนาเมืองที่คำนึงถึงคนเดินเท้าและความหลากหลายของสภาพร่างกาย
- การกระจายอำนาจเพื่อนโยบายที่ตอบโจทย์คนในพื้นที่มากกว่าการรวมศูนย์จากส่วนกลาง
- การขยายประเด็น ‘จิตสังคม’ ในเชิงสังคมและบริการสาธารณะ
- การทำงานบูรณาการร่วมภาครัฐ เอกชน ภาคประชาชน
- การผลักดันประเด็นแก้ไขปัญหาสแกมเมอร์สู่วาระแห่งชาติ เป็นต้น
อนึ่ง ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะทางนโยบายจากเวทีภาคเหนือจะได้รับการประมวลผล วิเคราะห์ร่วมกับข้อเสนอแนะทางนโยบายของภูมิภาคอื่น และนำเสนอเป็นแนวนโยบายสำหรับยกระดับสังคมไทยให้เป็นสังคมที่เป็นธรรมมากขึ้น
ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถอ่านรายงานผลการศึกษาโครงการปักหมุดอนาคตกระบวนการยุติธรรมสู่การสร้างสังคมที่เป็นธรรมได้ที่
